Hastalıklar

Çocuklarda Demir Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

Çocuklarda demir eksikliği belirtileri; halsizlik, çarpıntı, iştahsızlık, çok ağlama, ciltte solukluk gibi belirtilerdir. Çocuklarda demir eksikliği; gelişim döneminde ciddi problemlere yol açabileceği için ilk 6 ay bebeğe anne sütünün verilmesi, ek gıdalara zamanında başlanması, başlanan ek gıdaların demir yönünden zengin olması önemlidir. Ayrıca demir eksikliği sonucunda çocukta kansızlık da görülebilmektedir. Bunun önüne geçebilmek için çocuğa besin değerlerinin dengede olduğu uygun bir diyet verilmesi gerekmektedir. Kırmızı et, yumurta sarısı, yeşil sebzeler ve tahıl ürünleri; demir bakımından zengin olmaktadır. Demirin dengeli alınması konusunda dikkatli olunmalıdır. 2 yaş ve ergenlik dönemi; büyümenin en hızlı olduğu dönemdir. Eksik demir alımı, ciddi büyüme problemlerine yol açabilmektedir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Belirtileri veya Semptomları Nelerdir?

Çocuklarda demir eksikliğinin belirtileri aşağıdaki gibidir:

  • Çocukların cilt ve mukozalarında solukluk görülmektedir. Derecesine göre bu solukluk çok daha belirgin olabilmektedir.
  • Demir eksikliği sonucunda iştahsızlık meydana gelebilmektedir. Demir eksikliğinin giderilmesi ile beraber iştah problemi de düzelmektedir.
  • Hastada halsizlik görülebilmektedir ve aynı zamanda eskisine göre çok daha çabuk yorulabilmektedir.
  • Demir eksikliği problemi bulunan çocuklarda huzursuzluk ve ajite daha fazla olmaktadır.
  • Demir eksikliği çeken çocuklarda algılama problemleri sıklıkla görülmektedir.
  • Büyüme geriliği görülebilmektedir.
  • Ağlarken nefesin tutulmasına katılma nöbeti denmektedir. Demir eksikliği görülen çocuklarda katılma nöbeti ise; nadiren de olsa görülebilmektedir.
  • Çocukların saç ve tırnaklarındaki kırılmalar ile kendisini göstermektedir.
  • Dildeki tat tomurcuklarında düzleşme meydana gelmektedir. Bu sebeple dilin görünümü daha düz, parlak ve soluk olmaktadır.
  • Ağız kenarlarında çatlaklar meydana gelebilmektedir.
  • Demir eksikliği olan çocuklarda uyku bozuklukları meydana gelebilmektedir.
  • PİCA ismi verilen; toprak, kireç ve kağıt gibi maddelerin sık sık yenmesi şeklinde belirti gösterebilmektedir.
  • Demir eksikliği görülen çocukların soyut düşünme, tasarlama ve sorun çözme gibi konularda gerilik gösterdiği görülmektedir.
  • Enfeksiyon rahatsızlıklarına daha sık yakalanmaktadırlar.

Çocuklarda Demir Eksikliğinin Nedenleri?

Çocuklarda demir eksikliği sebepleri aşağıda verilmiştir:

  • Kansızlık, demir, folik asit ve B12 eksikliği gibi sebepler sonucunda demir eksikliği görülebilmektedir.
  • Beslenme düzeni sebebi ile demirin yetersiz alımı, yanlış diyet programlarının uygulanması gibi sebeplerden dolayı demir eksikliği olabilmektedir.
  • Büyüme çağındaki çocuklarda ve erken doğan bebeklerde, alınması gereken demir ihtiyacı çok daha fazla olmaktadır. Çocukların anne sütü ile beslenmemesi ve ayrıca demir desteği bulunmayan mamalar tüketmeleri durumunda; demir eksikliği problemi yaşayabilmeleri muhtemeldir.
  • Çocuklar 1 yaşına basmadan önce inek sütüne geçilir ise, hazır gıda ile beslenir ise, hayvansal gıdalar yeterli miktarda tüketilmez ise; demir eksikliği yaşanabilmektedir.
  • Mide ve bağırsak sisteminde iyi ya da kötü huylu tümörlerin olması, bağırsakların demiri emememesi, işlenmiş besinlerin sık tüketilmesi gibi durumlar nedeni ile demir eksikliği meydana gelebilmektedir.
  • Yoğun burun kanamaları sonucunda demir eksikliği görülebilmektedir.
  • Dışkı ve idrar ile kan kaybeden çocuklarda demir eksikliği olabilmektedir. Bu şekilde kan kaybı genellikle peptik ülserler, idrar yolu enfeksiyonları ve inek sütü alerjisi sonucunda olmaktadır.
  • Makat bölgesindeki çatlaklar, demir eksikliğine sebebiyet verebilmektedir.
  • Çocukların ergenlik dönemlerinde adet kanamalarında düzensizliklerin olması, demir eksikliğine yol açabilmektedir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Tanısı Nasıl Konur?

Çocuklarda demir eksikliği teşhisi konusunda, doğru bir tanının konması oldukça önemli bir durumdur. Bu sebeple doktor hastanın şikayetlerini ve hangi demir eksikliği belirtilerinin görüldüğünü iyi takip etmektedir. Yapılan muayenenin yanı sıra; hastanın geçmişte yaşadığı sağlık problemleri, aile öyküsü, kullanıyor veya kullanmış olduğu ilaçlar, mevcut hastalık durumuları dikkate alınmaktadır. Bebeklere ve çocuklara demir eksikliği tanısının konabilmesi için kan testi yapılmaktadır. Dışkı ve idrar ile kan kaybı yaşayıp yaşamadığı saptanmaktadır. Kanamaların aralıklı olarak meydana gelmesi riski sebebi ile kan testleri belirli aralıklarla tekrarlanabilmektedir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Tedavisi Nasıl Yapılmaktadır?

Demir eksikliği tedavisinde, kişinin hastalığının derecesine göre bir yol izlenmektedir. Demir eksikliği anemisinin türüne bağlı olarak kemik iliği nakli, kan verilmesi gibi pek çok tedavi yöntemi uygulanabilmektedir. Demir eksikliğinin görülme sebebinin bulunması ve bu sebebin tedavi edilmesi gerekmektedir. Ülseri olan hastaların ülser problemlerinin tedavi edilmesi, kanamanın durmasını ve dolayısı ile aneminin de tekrarlamasının engellenmesini sağlamaktadır. Çocuklarda demir eksikliği olması durumunda; bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar aracılığı ile tedavi uygulanmaktadır. Bağışıklık sisteminin alyuvar yapımını durdurması halinde; bu ilaçlar iyi bir tedavi seçeneği olmaktadır. Erken ve düşük kiloda doğan bebeklerde demir eksikliği tedavisi için demir preparatları kullanılmaktadır.

Çocuklarda Demir Eksikliği Tedavi Edilmeli Midir?

Çocuklarda demir eksikliği tedavisinin gerekliliğine bakıldığında; demir eksikliği aslında bir hastalık değil de belirti olduğu için tedavi edilmesi gerekmektedir. Demir eksikliği yaşayan çocuklarda, ilerleyen zamanlarda demir eksikliğine bağlı pek çok hastalık tespit edilebilmektedir. Bu sebeple çocuklarda demir eksikliği teşhis edildikten sonra, ilaç tedavisine başlanması gerekmektedir. Çocukların demir depolarının dolması sağlanmalıdır. Bunun için de yaklaşık 5-6 aylık bir tedavi gerekmektedir. Bu süreçte aynı zamanda çocuğun demir yönünden zengin olan besinleri tüketmesi gerekmektedir. Tedavinin gereğinden erken yarıda bırakılması durumunda; çocuk demir potansiyelini yakalayamamış olmaktadır.

Çocuklarda Demir Eksikliği Tedavisinde İlaç Kullanımı Nasıldır?

Çocuklarda demir eksikliğinin ilaçla tedavi edilmesi, demir eksikliği tedavisinin başarı oranını arttıran bir unsurdur. Doktorların demir eksikliği için verdiği ilaçların aç karnına tüketilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda demir eksikliği için ilaç kullanan çocukların bu esnada süt ve süt ürünlerini tüketmemeleri gerekmektedir. Vücutlarında yeterli miktarda demir depolanabilmesi için görmeleri gereken ilaç tedavisinin tahmini süresi 6 ay olmaktadır. Hangi ilaçların hangi aralıklar ile kullanılacağı konusunda doktora danışılmalıdır. Doktor kontrolünde olmadan ilaç kullanmaya başlamak veya bırakmak, sakıncalı bir durumdur. İlaçları desteklemek için çocuk hastanın beslendiği gıdalar da önemli olmaktadır. Sakatat, kırmızı et, pekmez, C vitamini içeren gıdalar ile desteklenmelidir.

Çocuklarda Demir Eksikliğinin Giderilmesi İçin Hangi Besinler Tüketilmelidir?

Demir eksikliğine iyi gelen besinler şu şekildedir:

  • C vitamini içeren besinlerin tüketilmesi gerekmektedir. Bu sayede demir emilimi arttırılmaktadır. Yumurtanın portakal suyu ile, domatesin köfte ve yeşil salata ile tüketilmesi; demir emiliminin arttırılması için tercih edilmektedir.
  • Mayalı ekmek tüketimi sonucunda demir emilimi daha fazla olmaktadır.
  • İyi pişmemiş kuru baklagil tüketimi ve kepek ekmeği; demir emiliminin azalmasına sebep olmaktadır.
  • Posalı gıda tüketimi tercih edilmemelidir. Çünkü demir emilimini azaltmaktadır.
  • Gıdaların saklandığı kapların seçimi de oldukça önemlidir. Alüminyum, paslanmaz çekik ve teneke kullanımı; demir emiliminin azalmasına sebep olmaktadır.
  • Kuru kayısı, kuru üzüm, kuru dut gibi kuru meyveler tüketilmelidir. Ara öğünlerde tüketerek günlük demir alımına katkıda bulunabilmek mümkündür.
  • Ispanak ve pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler tercih edilmelidir.
  • Fındık, fıstık ve susam tüketilmelidir.
  • Karaciğer, kırmızı et, tavuk ve balık eti tercih edilmelidir.
  • Yumurta tüketilmelidir.
  • Çocuklarda demir eksikliği için pekmez ve üzüm tüketilmelidir. Özellikle her gün kahvaltılarda 1 veya 2 tatlı kaşığı pekmezin tercih edilmesi gerekmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu